Köpeklerde gözün iç köşesinden sürekli veya aralıklı gelen sulu bir akıntı, çoğu zaman göz kanalının tıkanmasına işaret eder. Veteriner hekimler buna epifora adını verir. Normalde gözyaşı, kirpiklerin taşıdığı sıvıyla göz kenarındaki kanallara doğru yönlendirilir. Bu taşıma sistemi aksadığında gözyaşı yanağa, burna ya da ağza geri döner ve ev halkı tarafından sık sık gözyaşı lekesi sanılır.
Tıkanıklık Nasıl Anlaşılır?
Göz kanalı tıkanıklığında gözyaşı üretimi normal olsa da akış yolu kapalıdır. Belirtiler şöyle sıralanır:
- Gözün iç köşesinde sürekli ıslaklık veya süzülme
- Tüy, deri ve mobilya üzerinde kahverengi ya da kırmızımsı lekeler
- Göz kenarında kızarıklık veya hafif tahriş belirtileri
- Sık sık göz pati ile ovuşturma isteği
Kısa burunlu ırklarda (Pug, Bulldog, Pekinözere, Boston Terrier gibi) anatomik yapı gereği gözyaşı drenajı zordur. Bu ırklarda sorun yalnızca tıkanma değil, kirpiklerin içe dönük olması ve göz kapağı kıvrımlarının fazla olmasıyla da birleşebilir.
Sürgü Yöntemiyle Tedavi
Dış kanal açık ama iç tarafta tıkanma varsa doktor kanala ince bir kılavuz geçirerek açıklığı yeniden oluşturur. Bu işlem anestezi gerektirir, birkaç saniyede tamamlanır ve genellikle tek seansta sonuç verir. Kısa burunlu ırklarda sürgü tek başına yeterli olmayabilir; göz kapağı kıvrımlarının düzeltilmesi gerekir.
Lazer ve Doku Kesme Yöntemleri
Daha derinlemesine tıkanmalarda kanalın bir bölümü cerrahi olarak kesilip açılır. Bu uygulamanın klasik biçimine Laser Ablation denir. Kesik, gözün iç köşesinde dikişsiz bırakılan küçük bir ağızla dışa açılır, böylece akıntı gözden çıkabilir. Ayrıca göz kapağını düzelten epikantal veya entropion cerrahisi de uygulanabilir. Bu işlemlerde anestezi, iyileşme takibi ve gerekirse ikinci bir müdahale planı ayrıca değerlendirilir.
Ameliyat Sonrası Bakım
Ameliyat sonrası dönemde göz bölgesinde hafif şişlik ve kızarıklık görülebilir. Hekimin belirlediği damla ve ağrı kesici ilaçlar zamanında kullanılmalıdır. Müdahale edilen bölgedeki tüyler makasla kırpılmamalı, göz çevresindeki ıslaklık kurulmamalıdır. İlk günlerde kabloz veya takım elbise kullanımı, kedinin veya köpeğin bölgeyi yalamasını önler.
Uzun Süreli Takip
Kanal açıldıktan sonra bile birkaç hafta boyunca akıntı tamamen kesilmeyebilir; yeni açılan yolun yıkanması gerekir. Yılda iki kez veteriner kontrolü yaptırmak, tıkanmanın tekrarlamasını erken fark etmeyi sağlar. Göz kanalı sorunu tamamen tedavi edilebilir bir durumdur; ancak kısa burunlu ırklarda anatomik yatkınlık her zaman tamamen ortadan kalkmaz, bu yüzden düzenli bakım planı oluşturmak gerekir.